MENU An Luttikholt
De aarde laat zich niet dwingen

Deze vertelling zweeft al ruim  twintig jaar door mijn hoofd. De eerste aantekeningen dateren van 2002 als ik nog helemaal niet met fictie bezig ben. 

In ‘De aarde laat zich niet dwingen’ volg ik het leven van een fictieve familie die zich in 1955 in Frankrijk heeft gevestigd. De eerste jaren staat overleven centraal, later is er groei, in 1999 staat er een respectabel vermeerderingsbedrijf. In deze eeuw, als de derde generatie de scepter zwaait en het de vraag is of er een vierde generatie klaarstaat, ontstaan er heel andere vragen. Gaan we de varkensfokkerij verder uitbreiden of zijn er duurzamere mogelijkheden? Welke?

Sinds 2000 ben ik veel in Frankrijk op een vaste plek waar ik de tijd neem om te schrijven. Mensen die ik daar heb ontmoet beschouw ik als mijn vrienden. Zij vertellen mij op een fascinerende wijze over hun immigratiegeschiedenis. Hoe hún ouders de moed hebben om in de vijftiger jaren vanuit Brabant naar Frankrijk te verhuizen, daar weg noch steg kennen, aan de slag gaan, andere grond bewerken en deze cultiveren in een andere cultuur in een nieuwe taal. 

Het onconventionele, het doortastende, het berustende, de manier waarop ze in staat zijn de grillen van de natuur in hun leven te integreren, hoe ze vertrouwen hebben dat het gaat lukken. Dát is nog eens een bedrijfsverhaal met doorzettingsvermogen als belangrijkste kenmerk. Vrouw, man én kinderen hebben elk een eigen taak en verantwoordelijkheid. Er is een vanzelfsprekende, respectvolle arbeidsdeling gebaseerd op samenwerking en wederzijdse afhankelijkheid. Gedreven door liefde en zorg voor de aarde.

De gesprekken in Frankrijk raken me, geven me een gevoel van thuiskomen vanwege de keuze van de woorden (we spreken Nederlands met elkaar), het praten over het ritme van de seizoenen en de vanzelfsprekendheid van tegenslagen. Niks romantiek, keihard werken, altijd. Hun verhalen over boeren in Frankrijk in de vijftiger jaren herinnert me aan mijn schoolvakanties in diezelfde periode op de boerderijen van mijn opa’s en opoe’s. De stap die mijn eigen ouders in 1945 zetten van hun boerderijen naar een woning in een straat in een gemeente zestien kilometer verder is niet te vergelijken met de emigratie van deze familie tien jaar later. De uitwerking van de verplaatsing op geest en gestel wel.

Zo is deze vertelling geboren. ‘De aarde laat zich niet dwingen’ gaat niet over mijn vrienden in Frankrijk. De context die zij schetsen gebruik ik wel, ik maak die groter en kleiner, fantaseer erop los. De personages die ik opvoer zijn totaal andere mensen dan die ik daar ken. Agnes, Peter, hun ouders, de kinderen en kleinkinderen van Agnes en Gerdien, Gérard en Patrick… ze bestaan niet. Ik heb ze verzonnen en ze een plaats gegeven in mijn vertelling. Mocht iemand een personage menen te herkennen dan is dat puur toeval.

De eerste versie is gereed, het verhaal staat. Nu werk ik aan de verdieping van de karakters, het opfrissen van de dialogen en vooral aan het geloofwaardig maken van het verhaal zelf. Elke dag lees of hoor ik over de dilemma’s waarmee boeren in Europa nu te maken hebben. Gaan we voor de liefde voor het land, duurzaamheid, de kwaliteit van de producten, voor het grote geld of voor iets daar tussenin? 

‘De aarde laat zich niet dwingen’ verschijnt najaar 2027 of voorjaar 2028.